Programma Wederzijds festival
Dagen van Spiritualiteit
8 november
Dag van het Boeddhisme
10.00 – 10.45 ontvangst deelnemers
10.45 – 11.00 openingswoord en inleiding over Boeddhisme en de BOS door Babeth M. VanLoo
11.00 – 12.30 Zenworkshop met de Boeddhistische monnik Stefan Kenjitsu Coppens
Zen is een meditatietechniek, die zo’n 2500 jaar geleden voor het eerst in India werd gebruikt. In de 6e en 7e eeuw bereikte zen China, en in de 12e eeuw Japan waar het een geheel eigen karakter aanname. Rond 1900 wordt het in het Westen (VS) geïntroduceerd. Hoewel de zenmeditatie diep geworteld is in het Boeddhisme, is het niet gebonden aan daaraan en welke religie dan ook. Men mag het beschouwen als een universele en praktische methode om het inzicht en de ontspanning te vergroten, waardoor je het leven evenwichtiger wordt. Zen is aandacht schenken aan het zitten, aan het lopen, staan, is een opmerkzaamheid oefenen die zich maar moeilijk laat vangen, want het is niet meer dan eten wanneer je honger krijgt; slapen wanneer je vermoeid raakt en het huis vegen als het schoongemaakt moet worden. Het klinkt bedrieglijk eenvoudig, maar het zo’n directe aandacht is maar moeilijk in praktijk te brengen. Zen is een kunstvorm, net als het leven zelf.
11.00 – 12.00 BOS documentaire Vrouwen en het Boeddha potentieel
12.00 – 12.15 pauze
12.15 – 13.00 Het oog van de ziel, lezing door dr. Dorothea Franck
De vrije wil, het begrip van een autonoom, vrij handelend subject brengt zowel de wetenschapper, de filosoof als ook de theoloog in verlegenheid.
Is het scheppende subject een illusie? Is de vrije wil een mythe? Zo ja, wie maakt dan het kunstwerk?
In het beroemde traktaat Über das Geistige in der Kunst (Over het spirituele in de kunst) beklemtoont Kandinsky dat de vrijheid van de kunstenaar stoelt op het princiepe van innerlijke noodzaak. Kandinsky staat hierin niet alleen. Vrijheid en noodzakelijkheid: in de kunst en in de mystieke ervaring is dat geen tegenstelling. Hoe kunnen wij dat begrijpen?
De dichter Adam Zagajewski noemde poëzie „mystiek voor beginners“. Wat bedoelt hij daarmee? Waar ligt het diepste raakpunt tussen kunst en mystiek? Wij vinden dat niet als wij naar theologie en beeldtaal kijken maar wel als wij kunst en mystiek als praktijk/beoefening beschouwen.
Kunst en meditatie hebben iets gemeen: zij zijn een praktijk van subjectief onderzoek. Een onderzoek dat naar binnen kijkt volgt een andere logica dan het objectiverende, naar buiten gerichte onderzoek van de wetenschap.
Meditatie onderzoekt de eigen binnenwereld door middel van introspectie, door een training van innerlijke instellingen, manieren van zelfobservatie en van „loslaten“: een gecontrolleerde manier om de (illusie van) controle op te geven. Wat in het innerlijk laboratorium van de meditatie gebeurt is van buiten niet onmiddelijk zichtbaar.
Kunst onderzoekt de subjectieve ruimte op een andere manier. Ook hier heerst een subtiel balans van controle en loslaten van controle. Maar de experimenteervlakte is in de buitenwereld aanwezig, het resultaat manifesteert zich zichtbaar of hoorbaar. De canvas, het papier, de gebruikte techniek zijn katalysator om dingen zichtbaar te maken die anders niet alleen voor de toeschouwer maar ook voor de kunstenaar zelf onbekend waren gebleven.
De kunstenaar maakt het kunstwerk, maar is hij of zij is ook de enige schepper? Er werkt iets mee dat zich aan zijn greep onttrekt. Of wij het inspiratie, ingeving, intuitie, muze, demoon of Heilige Geest noemen: kunst verkrijgt haar magische kracht alleen als de kunstenaar zich opent voor een bron die voor een goed deel buiten zijn of haar controle ligt. Ook al wil de schilder achteraf graag zijn werk signeren – het is niet helemaal ‘van hem’ – als we daaronder de bewust en doelgericht handelende persoon verstaan. Omdat de mystiek nogal zwijgzaam is, kan ons de kunst mischien wat inzicht geven in dat schemergebied van de innerlijke ruimte die zo dichtbij is dat wij haar nauwelijks kunnen zien.
13.00 – 14.00 lunch en pauzefilm
14.00 – 14.45 dr. Dorothea Franck, vervolg
14.00 – 15.30 Zenworkshop met de Boeddhistische monnik Stefan Kenjitsu Coppens
14.45 – 15.00 pauze
15.00 – 16.30 Boeddhisme-kunst van de leegte, lezing door dr. Matthijs Schouten
Wanneer het boeddhisme in contact komt met het Chinese Taoïsme, gaat de boeddhistische leer ook voeren tot een kunsttheorie en -praktijk, die betiteld zou kunnen woorden als “de kunst vanuit de leegte.” Dit wordt kernachtig uitgedrukt in de woorden van de Japanse dichter en schilder Matsuo Basho: ‘Ga naar de den als je over de den wilt leren, of naar de bamboe als je over de bamboe wilt leren. En wanneer je dat doet, laat dan je vooringenomenheid en je subjectieve oordeel achter. Anders leg je jezelf op aan het object en leer je niets. Je poëzie ontstaat als vanzelf wanneer jij en het object één geworden zijn, wanneer je diep genoeg in het object bent doorgedrongen om daar zoiets als een glans te ontwaren. Hoe mooi je je gedichten ook formuleert, als je gevoel niet natuurlijk is – als je object en jijzelf nog gescheiden zijn – dan is je poëzie geen zuivere poëzie, maar slechts je subjectieve bedenksel.’
16.30 – 17.00 Boeddhistische Ritueel door Stefan Kenjitsu Coppens
Dag van het Soefisme
10.00 – 10.45 ontvangst deelnemers
10.45 – 11.00 openingswoord
11.00 – 12.00 1e Lezing en recitatie door Sajidah Abdus Sattar, shaikha van de Iraanse Nimatullahi orde, en hoofd van het soefi-huis of Kanniqah in Leiden.
Een subtiel snarenspel, een meeslepend ritme op de daf of de tabla, gepassioneerde zang van de qawwal, wervelende derwisjen in trance, poëtische woorden over intens verlangen – het zijn stuk voor stuk uitdrukkingen van de wereld van het soefisme, de mystiek van de islam. Wie zou tegenwoordig de islam associëren met deze hoog ontwikkelde mystieke traditie van spirituele liefde, schoonheid en verinnerlijkte ethiek? Toch wordt in de koran al gesproken over de liefde tussen God en mens, en de profeet Mohammed bevestigde dat God ‘schoon is en schoonheid bemint’. Soefi’s interpreteren de grondprincipes van de islam vanuit dit mystiek-esthetische gezichtspunt en brengen, onder begeleiding van een soefi-meester, in hun eigen innerlijk de allerzuiverste vorm van liefde tot ontwikkeling. We spreken hier over het oorspronkelijke, ‘klassieke’ soefisme, een spirituele discipline waarin godzoekers zichzelf louteren ter wille van de mystieke ervaring van Gods aanwezigheid.
In algemene zin is mystiek universeel, want sporen ervan zijn in alle oude religies te vinden. Voor de duidelijkheid, ‘mystiek’ wil hier zeggen: het op innerlijke ervaring gebaseerde inzicht dat er één alomvattende en onvergankelijke werkelijkheid bestaat waar wij allemaal deel van uitmaken en waarin wij onze opperste voltooiing kunnen vinden. Of, in religieuze termen uitgedrukt, dat het bestaan van de mensen niet los kan worden gezien van het bestaan van God. Dit kan ontdekt en gerealiseerd worden door een spirituele ‘liefdesrelatie’ aan te gaan met de goddelijke werkelijkheid.
Een eerste kennismaking met de wereld van de soefi’s zal niet volledig kunnen zijn. Bij deze gelegenheid zal voornamelijk de interactie tussen spiritualiteit, liefde en schoonheidsbeleving de aandacht krijgen. Het is niet een kwestie van intellectuele theorieën, want geinspireerd worden door de liefdespoëzie en de trance-verwekkende muziek van de soefi’s moet, met gevoel en geconcentreerde aandacht, praktisch worden beleefd.
12.00 – 12.15 pauze
12.15 – 13.00 2e lezing door Sajidah Abdus Sattar
13.00 – 14.00 lunch en pauzefilm
14.00 – 15.00 1e Lezing en recitatie door dr. H.J. Witteveen, vertegenwoordiger van de internationale Soefi Beweging opgericht door Soefi Hazrat Inayat Khan: – de essentie van alle grote religies dezelfde is: innerlijke beleving van contact met het ene al doordringende licht en leven waaraan mensen de naam God, Allah of Ahura Mazda of nog andere namen hebben gegeven.Ons verstand heeft een naam of een vorm, een voorstelling nodig om contact te maken met dat wezen, maar de goddelijke werkelijkheid gaat boven alle namen en vormen uit. Toch kunnen wij daar contact mee krijgen, want ons eigen meest innerlijke wezen, onze ziel, is een uitstraling van die goddelijke werkelijkheid — als een straal van de zon. Maar die goddelijke vonk in ons wordt verduisterd en overdekt door alle indrukken van de uiterlijke materiële wereld waar wij voortdurend mee bezig zijn en waarvan we ons afhankelijk voelen. Wij gaan ons zelf zien als die afzonderlijke persoonlijkheid die zich in ons aardse leven ontwikkelt. Die identificatie vormt egoïsme en dat moet worden overwonnen om goddelijk licht en liefde in en door ons hart te laten schijnen. Dat is wat ons werkelijk geluk geeft. Daarom is het soefisme gericht op het ideaal van liefde, harmonie en schoonheid in ons uiterlijk leven. En overgave in liefde aan god in ons innerlijk leven.
15.00 – 15.15 pauze
– 16.30 2e Lezing en recitatie door dr. H.J. Witteveen
Dag van het christelijke perspectief
Deze dag staat voor een belangrijk deel in het deken van de overdenking van de spiritualiteit in relatie tot de vorm, zoals die is ontwikkeld door Dom Hans van der Laan (1904-1991), monnik, architect en grondlegger van de architectuurstroming die bekend is geworden onder de naam Bossche school. Samen met zijn broer Nico van der Laan verzorgde Hans van der Laan jarenlang lessen Kerkelijke Architectuur in het Kruithuis te ‘s-Hertogenbosch. De geestelijke nalatenschap van Hans van der Laan osb wordt beheerd door het klooster Vaals; de Van der Laan Stichting, Kerkplein 14 te Leuth, ‘bevordert en ontwikkelt inzicht in en publicaties’ over deze nalatenschap.
10.00 – 10.30 ontvangst deelnemers
10.30 – 10.45 openingswoord door Dick Pouderoyen, bestuurlid van de Van der Laan stichting
thema van de dag: van buiten naar binnen, en dan omhoog: een christelijk perspectief op kunst, intellect en God
11.00 – 11.45 lezing door Broeder Frans Huiting osb en dr. Kees den Biesen over Dom Hans van der Laan.
Dom Hans van der Laan (1904–1991) was een vakman, een denker en een man van gebed. Niet alleen was hij ontwerper en kunstenaar, maar bezat ook het vermogen om systematisch na te denken over kunst en het proces van het maken. Bovendien beschouwde hij natuur en kunst als de enige grondslag van de uitdrukking van religieuze overtuigingen, dat wil zeggen, als de grote vormenschatten waaruit elke godsdienst moet putten om zich in taal, symbolen en rituelen te kunnen uiten. In zijn laatste publicatie, Het vormenspel der liturgie (1985), verwoordde hij zijn visie op deze samenhang van kunst, intellect en godsdienst – een visie die in deze lezing wordt gepresenteerd en besproken.
12.00 – 12.15 pauze
–13.00 ‘Je eigen weg gaan aan de hand van je ervaringen’, lezing door Broeder Frans Huiting osb over de filosofie van A. Peperzak en Levinas.
Volgens de filosoof Ad Peperzak is de tijd rijp voor een vernieuwing van het christelijk denken. Het theologisch denken heeft zich volgens hem van een versleten dogmatiek bevrijd en zijn aandacht gericht op wezenlijke levenskwesties, die de moderne filosofie juist verwaarloost. In het spoor van de joodse filosoof Levinas (1906–1995) werkt hij uit hoe de individuele mens als persoon pas volwassen wordt als hij zich dienstbaar maakt aan de Ander. Centraal staat het verlangen als de stuwkracht van heel ons denken, spreken en handelen. Het maakt het leven tot een zoektocht naar het/de Gezochte. Maar omdat elk individu uniek is, zijn het de ervaringen die iemand zelf opdoet, die de eigen weg vormen in de zoektocht.
13.00 – 14.00 lunch en pauzefilm
14.00 – 14.45 ‘Kunst, sleutel tot volwaardig denken en geloven’, lezing door dr. Kees den Biesen over Efrem de Syriër.
Het leven laat zich niet vangen in ‘eendimensionale’ abstractie, maar vraagt om een ‘driedimensionale’ denkwijze die verankerd blijft in de reële wereld van licht en donker, onder en boven, leven en dood, menselijk en goddelijk. Zo’n samenspel van tegengestelde elementen kan alleen worden geduid door symbolisch denken, dat de kunst verstaat beelden en begrippen te ontwikkelen die ons initiëren in het mysterie van wereld, mens en God. Deze bijzondere kunst biedt een uitweg aan het hedendaags christendom dat zo vaak verworden is tot een denksysteem, moraal en rituele praktijk zonder mysterie, menselijke diepte en, juist daarom, God. Geïnspireerd door Efrem de Syriër (306-373), een van de voornaamste vertegenwoordigers van christelijk symbolisch denken, staat deze lezing stil bij dit gegeven.
14.45 – 15.00 pauze
15.00 – 16.30 Het ideaal van de broedergemeenschap, lezing door br. Ton Baeten
beschrijving: Het wezen van elke vorm van religieus leven is communio, d.w.z. gemeenschap in een dubbele zin. Enerzijds gemeenschap die je als gave wordt aangeboden door God, maar anderzijds ook gemeenschap die je als opgave krijgt ten opzichte van elkaar en van de mensen om je heen. Die gemeenschap is geen vanzelfsprekende gave en opgave. Je moet ze veroveren, zelfs al wordt ze je geschonken. Daartoe moet je een spiritualiteit ontwikkelen, die je geschikt maakt om gemeenschap te ontvangen en te stichten. Spiritualiteit wordt zo een levenshouding, die gebaseerd is op gebed en contemplatie, maar ook op gerechtig handelen. Alleen op deze wijze werkt de religieus mee, om het Rijk van God zichtbaar te maken. Dat is toch een Rijk waarvan Jezus droomt, een Rijk waarin God ‘alles in allen’ is. Om dat te verwezenlijken deelt de religieus de gaven van hart, hoofd en handen, de zgn. geloften waartoe de religieus zich verbindt.
Dag van de Joodse spiritualiteit
10.00 – 10.45 ontvangst deelnemers
10.45 – 11.00 openingswoord door Leo Mock
11.00 – 11.45 lezing door Leo Mock docent aan de Universiteit van Amsterdam, over ‘Tussen magie en religie: over (omstreden) hedendaagse vormen van spiritualiteit binnen het Jodendom.’
‘Veel van de spiritualiteit speelt zich af op het grensvlak van de gevestigde religieuze orde. Deze vormen van spiritualiteit met inderdaad soms problematische kanten wordt door het religieuze establishment al snel weggezet als bijgeloof, magie of folklore. In deze lezing zal ik ingaan op enkele hedendaagse vromen van spiritualiteit die op gespannen voet staat met de orthodoxe theologie, maar die toch een groet aantrekkingskracht blijkt te hebben.’
11.45 – 12.00 pauze
12.00 – 13.00 lezing door Marcus van Loopik, over de ‘Kabbala en de kinderen van vertrouwen’
‘Kabbala en kinderen van vertrouwen’ is een lezing over Joodse spiritualiteit en de belevingswereld van de Joodse mystici. Ter sprake komen kernbegrippen uit de Loeriaanse kabbala: tzimtzoem (goddelijke zelfinperking), sjvirat ha-keliem (het breken der vaten) en tikkoen olam (het herstel van de schepping). In samenhang hiermee zal speciale aandacht worden gewijd aan de Joods-mystieke visie op het probleem van goed en kwaad.
13.00 – 14.00 lunch en pauzefilm
14.00 – 15.00 workshop door Kine Sittig, Tora Anders
Tora - de vijf boeken van Mozes: Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium - is de centrale tekst van het Jodendom. Om teksten uit Tora te begrijpen, lezen we die altijd samen met commentaar en uitleg: vanouds hebben geleerden vragen gesteld aan en over de tekst en hun antwoorden opgeschreven. Hun werk vormt de bril waardoor we de tekst bekijken. Tegelijkertijd worden er steeds nieuwe interpretaties en lezingen gegeven. Al de oude en nieuwe commentaren bestaan naast elkaar. In deze workshop zullen we een stukje Tora onder de loep nemen en op alternatieve wijze bevragen.
15.00 – 15.15 pauze
15.15 – 16.00 lezing door rabbijn Ies Vorst, De kunst door de kunst G’d te ervaren.
Geloven in een G’d die wèl bestaat. Het bestaan van een Hogere Macht is – per definitie – nooit voor 100 % te bewijzen. Maar het bestaan is wel, aan de hand van een aantal argumenten, hoogstwaarschijnlijk te maken.
Kunst is zo’n argument. Het creëren van kunst, het ervaren en genieten ervan zie ik als een van de bewijzen voor het bestaan van G’d. Het is belangrijk deze mening te benadrukken. Mede omdat het klimaat in Nederland vooral door de evolutietheorie wordt beheerst. Spirituele aspecten die niet passen in het evolutieparadigma worden veelal weggehoond. Maar mijn inziens heeft het tot stand brengen van een schilderij, het schrijven van een gedicht, het componeren van een muziekstuk geen evolutionaire waarde. Evenmin als het genieten van deze kunstuitingen dat heeft. Vandaar de titel van mijn lezing: de Kunst door de Kunst G’d te ervaren.
16.15 – 16.30 Afsluiting door Leo Mock en Kine Sittig
29 november
Humanisering in organisaties
10.00 – 10.45 ontvangst deelnemers voorprogramma dat algemeen toegankelijk is
10.45 – 12.15 voorprogramma: Het leven zingeven, een kunst, lezing door drs. Dick Kleinlugtenbelt
Levenskunst is in de mode en op weg zich een plaats te verwerven in onze moderne maatschappij, zowel in het openbare als private leven. Met de levenskunst keert een vertrouwde klassieke opvatting over filosofie terug: filosofie als een wijze van leven. Ze wordt beoefend op plekken waar mensen leven en werken - op scholen, in organisaties en thuis - en richt zich op de wijze waarop je in het leven staat en je leven zin geeft. Deze filosofie was lange tijd afwezig, omdat we de inrichting van ons leven ontleenden aan vaste en betrouwbare oriëntatiepunten, zoals de religie, traditie en sociale wetenschappen. Doordat veel van deze zekerheden wegvielen, staan moderne mensen vrijer tegenover hun leven. De levenskunst wil de autoriteit van deze zekerheden niet herstellen. Ze wil de moderne vrijheid ten volle benutten. Dit roept vragen op als: hoe leid je je leven? Wat heb je hiervoor nodig? Wat is zingeving? Om welke kunsten gaat het? We staan stil bij de filosofie en bouwstenen van de levenskunst en bij enkele levenskunsten.
12.00 – 12.30 pauze
12.30 – 13.00 Ontvangst van de deelnemers die zich hebben ingeschreven bij de Vanwoodman Society.
Welkomstwoord door dr. Ton Bruining — vanwoodman, kennis en kunst v
De vijfde aflevering van kennis en kunst gaat over humanisering in organisaties, de confrontatie met de kunst en de lessen die we daaruit kunnen trekken met betrekking tot menswaardig organiseren.
In organisaties is men gewoon om normen, waarden, ideeën, strategieën, problemen, probleemoplossingen en dilemma’s in woorden uit te drukken. Vanwoodman bevroedt de mogelijkheid dat de kunst tot nieuwe mogelijkheden kan inspireren om de talenten van mensen in organisaties te ontplooien. Om dit te onderzoeken organiseert Vanwoodman ontmoetingen tussen mensen uit de wereld van de kunst, de dagelijkse praktijk in organisaties, de advieswereld en de wetenschap, onder het motto Kennis & Kunst. De eerste aflevering in 2002 werd gehouden in het Stedelijk Museum in Amsterdam en stond in het teken van kwaadaardigheid. Voor Kennis & Kunst 2 werd met als motto vergankelijkheid een themareis georganiseerd naar Insel Hombroich in Duistland. Transparantie en vakmanschap was het thema van Kennis & Kunst 3, gehouden in het sanatorium Zonnestraal in Hilversum. Het stuk Olympia, geïnspireerd door het gelijknamige schilderij van Manet en gespeeld door theatergezelschap Noordvolk was de achtergrond van Kennis & Kunst 4 over narrativiteit.
13.15 – 13.30 Inleiding tot de tentoonstelling door de curator Oscar Schrover
14.00 – 14.45 Bezoek aan de tentoonstelling
14.45 – 15.00 pauze
15.00 – 16.00 Vanwoodmanlezing 5 door dr. Ton van Gerwen:
‘ immorele kunst als het geweten van onze cultuur ‘
Kunst is autonoom, ze kan daarom per definitie niet immoreel zijn, maar is dat wel zo, gezien de vele immoreel lijkende werken waar we tegenwoordig mee geconfronteerd worden? En is die autonomie wel gewenst in een tijd waarin mensen voortdurend geconfronteerd worden met ingewikkelde morele problemen waar politiek noch ethiek goed raad mee weten? Ik verdedig dat die autonome kunst, vooral haar recente ‘immorelere’ exemplaren, ons heden ten dage bewust maakt van morele intuïties, terwijl die in de politiek, de moraal en de wetenschappen juist schuil gaan achter een mist van subtiele argumenten die daar leiden tot menige patstelling en non-oplossing.
16.00 – 17.00 Laboratorium Kennis en Kunst
kennis en kunst v
De vijfde aflevering van kennis en kunst gaat over humanisering in organisaties, de confrontatie met de kunst en de lessen die we daaruit kunnen trekken met betrekking tot menswaardig organiseren. Het programma begint om 12.30 en eindigt om 17.00 uur. Ton Bruining het thema inleiden, er is gelegenheid om het museum te bezoeken, Filosoof Rob van Gerwen houdt de vijfde Vanwoodmanlezing met als titel Immorele kunst als het geweten van onze cultuur en er wordt een laboratorium ingericht om te experimenteren. Kennis & Kunst 5 wordt afgesloten
met een diner in Restaurant Zoetelief in’s-Hertogenbosch.
Alle deelnemers aan Kennis & Kunst 5 ontvangen de speciale Vanwoodman uitgave Kennis & Kunst. Daarin zijn essays opgenomen over de betekenis van de interactie tussen kunst en kennis voor organisaties. Daarin zijn ook opgenomen de Vanwoodmanlezingen van Joep Schrijvers (2002: ‘Over de ambivalentie van kwaadaardigheid’); Frits Schipper & Koen Tachelet (2003, respectievelijk ‘Omgaan met vergankelijkheid’ en ‘Vergankelijkheid en de nieuwe mens’); Rene ten Bos (2005: ‘Naar goudvissen kijken’) en Kiki Verbeek (2006: ‘Gevangen door verhalen’).
———————————————————————
agenda andere activiteiten
2 november, muziek
Opening WEDERZIJDS-kunst in context op
Uitvoering door ensemble Mi Scusi van liederen die Rita Knuistingh Neven ter gelegenheid van de opening geschreven met teksten van Peter Swanborn.
Paul Seeley (b), improvisatie op de Indiaanse (Noord-Amerikaanse) fluit
Herman Sjouerman en Marie-Jeanne Breukel, HORA (romeinse zigeneur muziek)
9 november
Kinderdag - verteltheater
11.00 – 12.00 Rondleiding voor kinderen door het Kruithuis en de expositie van het Wederzijdsfestival door Inez Odijk.
12.00 –13.00 pauze met film: Moon en het wolvenmeisje
13.00 – 13.45 Parcival, Een heel oud verhaal over een jongen op zoek naar de Graal.
Wie zoekt die vindt, maar wat… Verteltheater door Keslien Smeets
13.45 – 14.45m Ik droom van… Samen met kunstenares Inez Odijk ga je zelf met verf, krijt, schaar en lijm een droomportret maken.
15.00 – 16.30
1. vertelvoorstelling door Pauline Seebregts voor kinderen tussen de 7- 12 jaar/ Met muzikale medewerking van Dilaver Göktas.
2. Voor de jongere kinderen: Droombeelden oftewel… ‘Wat floept daar uit mijn hoofd!’
Speciaal theaterspel door de kinderen begeleid door Inez Odijk en Keslien Smeets
30 november
Filosofie voor jongeren en jong-volwassen door Bettine Uhe
Jong en wijs zijn, snel de dingen kunnen zien en ervaren die buiten de routine vallen, en daarover praten en gehoord worden.
Deze middag wil het socratisch gesprek nieuw leven in blazen; het gaat om het aanboren van die natuurlijke, haast zichzelf denkende wijsheid waarover jongeren en jongvolwassenen beschikken als ze diep nadenken en praten over de vragen die hun leven bepalen.
14.30 – 15.30 Eerste gespreksronde in de filmzaal
15.30– 16.00 pauze
16.00– 17.00 Tweede gespreksronde in de filmzaal
Kabbalah
Door Sarah Mimoun
Over de Kabbalah en mystieke inspiraties, zoals die te vinden zijn in bijvoorbeeld het joods-mystieke werk Plichten van het Hart, van Ibn Paqudu.
14.30 – 16.00 (in de zolderzaal)
7 december
vertel, poëzie en muziektheater
Aanvang 14.15u gedichten van Peter Swanborn, Florimond Wassenaar, met muziek van Rita Knuistingh Neven*, en Dowland, uitgevoerd door Mi Scusi; en muziek van o.a. Herman Sjouerman en Marie-Jennae Breukel, en Paul Seeley.
*Sinds 1997 schrijft Rita Knuistingh Neven muziek voor haar muziektheatergezelschap, het Knuistingh Neven Ensemble en voor diverse andere musici, zoals Marjanne Kweksilber, Marc Drost, Cora Schmeiser en Noa Frenkel. Haar composities, waaronder een stadsopera, waren op vele plaatsen in binnen- en buitenland te horen, onder meer in Edmonton, Canada, en in het Greenwhich House, New York). Acht composities zijn inmiddels op 4 cd´s verschenen. Haar vaste librettist is Peter Swanborn.
13 december ’s-avonds
SCHEMERING
Vertelvoorstelling van Pauline Seebregts met dans van Thea Eliassen
‘Schemering, een toestand waarbij de overgang van licht naar donker plaatsvindt of andersom’.
Een moment tussen Leven en Dood.
Een moment waar hoopt gloort en nieuwe inzichten zijn
Een moment dat alles nog kan óf …. toch niet meer
Eén gedachte, een woord, een beweging kan het verschil maken.
Een moment van transformatie?
Een Verteltheatervoorstelling met verhalen en beweging over Leven-Dood-Leven.
Wie durft!?
——————————————————-
film documentaire roulatie schema o.a. afgestemd op de dagen van spiritualiteit
blok I: november 5, 9, 20, 23,
december 4, 10, 14
(Joodse Omroep, 100% Halal en derden)
Open oog Open Ik, Shirley Barenholz en Ohad Ofaz
Moon en het wolven meisje, Sara Domogala
De Koffers van Clara, Ross Wubben
Esters Feest, Annet Betsalel
Open Oog Open Ik, Shirley Barenholz en Ohad Ofaz
Blok II: november 6, 12, 19, 21, 28
december 5, 11
(BOS en derden) (2x per dagschema)
Silent Snow, Jan van den Berg
Haiku, de kunst van het NU, Madelon Hooykaas
Hemel geeft Water, Water geeft Hemel, Peter Linnartz
Re:Vision, Madelon Hooykaas en Elsa Stansfield
Deacon of Death, Jan van den Berg
Blok III: november 8, 13, 16, 26, 29
december 6, 13
(BOS en de derden)
Living Kindness, Bhutan - women of the dragon kingdom III, Babeth M. VanLoo
Cave in the Snow, Liz Thompson en Ellenor Cox
Vrouwen en het Boeddhapotentieel, Babeth M. VanLoo
Seven Dreams of Tibet, Jan van den Berg
Blok IV: november 7, 14, 19, 22
december 3, 7, 12
(KRO/RKK, VRT en derden)
To Live - What Else, Michael Marton
Klooster Vaals, Leo Feijen
Allah’s Republiek - IX De weg naar Mekka, Jan Leyers
Henry Brant on the nature of Music, Michael Marton
colofon
8, 15, 22 en 23 november: entree 15 euro, lunchpakket meenemen, wie alle dagen bezoekt
opgaaf via
PALAYA, post@palaya.nl / 073 - 612 46 79
WEDERZIJDS, wederzijdsfestival@lavabit.com / 073-6140422
STOK, info@stokpunt.nl / 073-614 86 39
Stefan Kenjitsu Coppens geeft een zenmeditatie cursus van 4 dagen in het Kruithuis, op vrijdag 7, 14, 28 november en 12 december, kosten cursus 65 euro;
opgave via
Kanzeon Zencentrum, 073 - 6427009 / kanzeon@home.nl / 06-23 44 94 26
WEDERZIJDS, wederzijdsfestival@lavabit.com / 073-6140422
PALAYA boekhandel, post@palaya.nl / 073 - 612 46 79
9 november, Kinderdag, entree 10 euro, lunchpakket meenemen,
opgaaf via WEDERZIJDS, STOK en PALAYA
29 november Vanwoodman dag, morgenlezing: entree 7,50 euro,
opgaaf via WEDERZIJDS, STOK en PALAYA.
Voor middag programma via Vanwoodman website of via dhr. Ton Bruining, ton.bruining@chello.nl of http://www.vanwoodman.com/www/about/
locatie manifestatie: het Kruithuis
Citadellaan 7, ’s-Hertogenbosch
openstelling woensdag t/m zondag 12 – 17
uur tel: 073 - 614 86 39
www.stokpunt.nl
info@stokpunt.nl
————————————————————————
Wit is een oude meester
8 november t/m 14 december 2008
Grafisch Atelier Den Bosch in samenwerking met CBK, Melkfabriek,
Koetshuis, Jan van Hoof Galerie en Novembermusic.
Informatie en programma op www.gadenbosch.nl
Grafisch Atelier Den Bosch,
Boschveldweg 471,
5211 VK Den Bosch
073–6134277
In het grafisch Atelier en op andere lokaties
